EPD
Wat is EPD?
Het elektronisch patiëntendossier (EPD) is het digitale broertje van het gewone papieren medisch dossier. In een medisch dossier staan onder andere welke medicijnen je gebruikt en welke klachten je in het verleden hebt gehad. Maar ook aanmerkingen over je levensstijl, zoals of je veel rookt en drinkt kunnen in een dossier te vinden zijn. Net als psychologische problemen. De artsen die jou hebben behandeld, houden dit dossier bij. Zoals je wel begrijpt is deze informatie heel persoonlijk en veel mensen willen dan ook dat hier voorzichtig mee wordt omgesprongen.
Het EPD wordt in een database opgeslagen en is dan snel toegankelijk voor verschillende medische instellingen, zoals huisartsen, apotheken en ziekenhuizen. Deze zorginstellingen mogen alleen met jouw toestemming én als het nodig is voor jouw behandeling, je medische gegevens inzien. Andere zorginstellingen, zoals psychologen, bedrijfsartsen en zorgverzekeringen hebben geen toegang tot de dossiers.
De overheid heeft een website ingericht met informatie over het EPD. Hier is meer te lezen over wat het EPD precies inhoudt. Het wetsvoorstel van het EPD is op 19 februari 2009 al aangenomen door de Tweede Kamer, de Eerste Kamer is nu aan zet om het voorstel goed te keuren of te verwerpen.
In de onderstaande tekst worden de voor- en nadelen van het EPD voor jou op een rijtje gezet.
Voordelen van het EPD
Hieronder staan de belangrijkste voordelen van het EPD uitgelegd. Vooral de automatisering en het gebruik van computers zorgen er voor dat er efficiënter en duidelijker met jouw medische gegevens omgegaan kan worden.
- Artsen kunnen efficiënter gegevens uitwisselen en makkelijker bij jouw dossier. Zo hoef je als patiënt niet elke keer je situatie uit te leggen. Dat scheelt kostbare tijd, veel frustratie en verwarring.
- Apothekers en medisch specialisten kunnen snel zien welke medicijnen je gebruikt en voor welke medicijnen je bijvoorbeeld allergisch bent. Dit scheelt ook tijd en voorkomt dat je met verkeerde medicatie komt te zitten.
- Verwarring door onduidelijke handgeschreven opmerkingen in het dossier wordt vermeden. Het gebeurt vaak dat hierdoor complicaties ontstaan, omdat bijvoorbeeld niet duidelijk is hoe de patiënt er aan toe is en welke medicijnen hij of zij gebruikt.
- De informatie over medicijnen en behandeling wordt gestructureerd, wanneer medicijnen niet samengaan, is dat in één oogopslag duidelijk. Met andere woorden; door één muisklik kan informatie van het medicijn opgevraagd worden, bijvoorbeeld over de doses en de bijwerkingen. Voor zoveel informatie is in een papieren dossier geen ruimte. Dit geldt ook voor ziektes en hun symptomen, deze zijn gemakkelijker voor de arts beschikbaar.
- Door de toegankelijkheid en leesbaarheid van het EPD kunnen medische fouten worden voorkomen, dat kan mensenlevens schelen.
Nadelen van het EPD
Op de website van de overheid over het EPD wordt met geen woord gerept over de nadelen die aan het EPD (kunnen) kleven. Omdat het in onze ogen heel belangrijk is dat je als patiënt weet waar je aan toe bent, volgt hieronder een uitleg over de minder leuke kanten. Dan hebben we het vooral over onze privacy.
- De veiligheid en betrouwbaarheid van het systeem. Vroeg of laat zullen de medische gegevens van patiënten een keer gehackt gaan worden. Je moet er niet aan denken dat deze informatie in verkeerde handen valt, bijvoorbeeld in die van je zorgverzekering of je werkgever! Het wordt met andere woorden makkelijker om aan medische informatie te komen, omdat deze digitaal staat opgeslagen en vanaf talloze plaatsen op te vragen is. Sterker nog, het is in de nabije toekomst zeer goed mogelijk dat zorgverzekeraars (mede-)eigenaar worden van ziekenhuizen. Een commissie, die in opdracht van minister van volksgezondheid Ab Klink onderzoek heeft gedaan, concludeert dat ziekenhuizen en verzekeraars zonder problemen kunnen fuseren. Het is dan als patiënt moeilijk te geloven dat de verzekeraar geen toegang tot de dossiers heeft. (bron: BNR, 3 juni 2009)
De privacy van de patiënt waarborgen wordt zo een onmogelijke opdracht. Fraude wordt makkelijker gemaakt en kan ook op veel grotere schaal plaatsvinden, vaak zonder sporen achter te laten.
- De artsen hebben geen vertrouwen in het EPD. In mei van dit jaar bleek dat al 31% van de artsen bezwaar heeft aangetekend tegen het EPD. Het gaat hier zowel om huisartsen als om artsen die in ziekenhuizen en verpleeghuizen werken. Nog eens 25% van de artsen overweegt dit alsnog te doen, 7% van de artsen zou bezwaar hebben gemaakt als dit eenvoudiger was.
In totaal heeft dus 63%, een ruime meerderheid van de artsen, weinig vertrouwen in het EPD. En dat is veelzeggend; artsen zijn immers de belangrijkste gebruikers van het EPD. Als zij er al geen vertrouwen in hebben dat er juist met de gegevens wordt omgesprongen, hoe moeten wij, als gewone patiënt, dat dan wel hebben? Meer informatie over dit onderzoek onder artsen is te vinden op de website van het tijdschrift Medisch Contact.
- In huisartsenposten en ziekenhuizen wordt nu al niet zorgvuldig met privacygevoelige informatie omgesprongen, tijdens de koffie wordt er vaak vrijuit over de inhoud van dossiers gepraat. De gevolgen hiervan zijn klein, het blijft immers vaak binnen de muren en de kans dat een buitenstaander met slechte bedoelingen hier wat van opvangt is klein. Een database met alle medische dossier maakt het geheel alleen maar onoverzichtelijker.
In Groot-Brittannië bijvoorbeeld heeft de beheerder van het EPD nogal wat steekjes laten vallen. In twee jaar tijd zijn 135 keer gegevens van patiënten op straat komen te liggen, in totaal gaat het om 10.000 patiënten. De informatie stond op rondslingerende cd's. laptops en geheugenkaartjes. (bron: webwereld.nl/...)
- De technologie is nog niet klaar voor zoiets als een EPD. Op dit moment is de privacy van de patiënt nog niet te garanderen, dus begin er niet aan, zeggen veel artsen. Over een paar jaar kan volgens hen opnieuw bekeken worden of het EPD veilig genoeg is.
- Het invoeren van alle gegevens van de papieren naar de digitale dossiers wordt een geld- en tijdverslindend werk. Wie gaat dat doen? Door de fouten die bij het invoeren gemaakt zullen worden, zullen ook problemen ontstaan, weegt dat op tegen de problemen die het EPD voorkomt? Het gaat hier wel om heel belangrijke medische informatie, die soms cruciaal is bij de behandeling van een patiënt.
- Papieren dossiers zijn vrijwel altijd beschikbaar, digitale dossiers zijn alleen beschikbaar als de techniek je niet in de steek laat. Mocht de stroom uitvallen of het netwerk kapot gaan, dan is er geen toegang tot de dossiers. Dit is frustrerend en brengt ook bepaalde risico's met zich mee.
De toekomst
Een snelle en betrouwbare opslag van onze medische dossiers zorgt voor vooruitgang in de gezondheidszorg. Vanuit het EPD kan verder gewerkt worden aan een nog beter systeem, het EPD is maar een begin. Uiteindelijk zal het EPD kunnen bijdragen aan het goedkoper en efficiënter maken van de gezondheidszorg. Niet alle informatie hoeft immers meer te worden opgezocht, maar is met een druk op de knop per patiënt op te vragen. Deze informatie kan gelijk aan de gegevens van medicijnen en behandelmethoden gekoppeld worden, zodat de dosis medicijnen precies toegespitst kan worden op de patiënt. Ook levert een database van medische dossiers een schat aan informatie op, die de gezondheidszorg verder kan verbeteren en mensenlevens kan redden. In een computersysteem kunnen immers patiënten met dezelfde klachten met elkaar vergeleken worden. Het is nu makkelijker de behandeling die het beste resultaat oplevert uit te vinden, zonder dat hier eindeloos en duur onderzoek voor moet worden gedaan.
Aan de andere kant zijn er ook kritische opmerkingen te plaatsen bij het elektronisch patiëntendossier. De trend in Nederland is al jaren dat de privacy van de burger steeds verder afbrokkelt. Wat gebeurt er in de toekomst met onze medische informatie? Nu kunnen alleen artsen (en assistenten!) deze inzien. Wat is dan de volgende stap? Wordt er een centrale database aangelegd, zoals de overheid ook met onze vingerafdrukken gaat doen?
Wordt deze database ook toegankelijk voor opsporing door de politie, net als nu al vaak bij gebeurt met ons internetverkeer? Of als bewijs gebruikt door de officier van justitie? Gaat het CBS deze informatie gebruiken voor statistiek? En het ministerie van volksgezondheid wil dan ook toegang tot de dossiers, want het bevat veel informatie over de gezondheid in Nederland en "gezondheid gaat boven alles". Alle informatie is immers geordend en met een druk op de knop te gebruiken. Of worden later alle databases op elkaar aangesloten in één groot dossier? En wat doet Europa? Vind jij dat de overheid vrij is om alle informatie over jou op te slaan en te gebruiken? De geschiedenis leert, dat wanneer informatie beschikbaar is, deze ook ooit eens zal uitlekken.
We hebben er op een gegeven moment geen vat meer op. We weten niet wie er in de toekomst aan de macht is en wie beschikking krijgt over deze informatie, dat is iets om je zorgen over te maken.
Bezwaar maken?
Het is mogelijk om bezwaar aan te tekenen om te voorkomen dat jouw dossier ook digitaal wordt opgeslagen in het EPD. Wil je geen bezwaar maken? Dan hoef je geen actie te ondernemen.
Op de website infoepd.nl van de overheid kun je informatie vinden over hoe je bezwaar maakt tegen het EPD. Vul het formulier op de website in en stuur het samen met een kopie van je paspoort, identiteitskaart of rijbewijs naar:
Informatiepunt BSN in de zorg en landelijk EPD
Antwoordnummer 10600
2501 WB Den Haag
Een postzegel is niet nodig.